Skip to content Skip to footer

Litwa planuje odgrodzić się od Białorusi

Kolejny mur w Europie. Litwa planuje odgrodzenie się od reżimowej Białorusi, aby utrudnić nieudokumentowane przekraczanie granicy. Budowa pochłonie dziesiątki milionów euro, ale czy na pewno jest lekarstwem na obecną sytuację?

Litwa zdecydowała o fizycznym odgrodzeniu się od Białorusi. Decyzję spowodował znaczny wzrost osób, które w nieudokumentowany sposób przekroczyły granicę między krajami, będącą jednocześnie zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Według Wilna, Mińsk mści się na UE za sankcje gospodarcze i rozpoczął działania noszące znamiona wojny hybrydowej .  

Relacje między Białorusią a pozostałymi krajami Unii od dłuższego czasu nie należą do najlepszych. Poczynając od sfałszowanych wyborów w zeszłym roku, na majowym aresztowaniu Romana Protasiewicza kończąc – sytuacja staje się coraz bardziej napięta. Wilno od dawna gości białoruskich aktywistów, a jej władze wspierają wiele białoruskich organizacji uchodźczych. 

Już kilka dni po zapowiedzi budowy ogrodzenia ruszyły pierwsze prace. Litewscy żołnierze wraz z strażnikami granicznymi rozpoczęli stawianie płotu z drutu kolczastego. Docelowo budowa muru ma pochłonąć aż 41 mln euro. Niebawem wzdłuż 640 kilometrowej granicy rozmieszczone zostaną także wojska, które wspomogą pracę pograniczników. 

Nie tylko Grecja powinna kojarzyć się nam z uchodźcami. Przeczytaj na Salam Lab o sytuacji osób, które docierają na Wyspy Kanaryjskie >>

Według danych Urzędu Straży Granicznej w pierwszym tygodniu lipca 779 osób przekroczyło w sposób nieudokumentowany granicę białorusko-litewską. Dla porównania, w ciągu pierwszego półrocza 2021 było to 636 osób, a w latach 2018-2020 ok.100 osób na rok. 

Premierka Litwy Ingrida Simonyte powiedziała, że ​​zaplanowana bariera to „pewny znak i pewien środek odstraszający dla organizatorów nielegalnych przepływów migracyjnych”. 

W stolicy Białorusi lądują samoloty Iraqi Airways, Fly Baghdad oraz statki powietrzne z Turcji i Egiptu. Media twierdzą, że grupy osób dowożone z Mińska do granicy autobusami są „dobrze zorganizowane”, a białoruskie władze czerpią zyski z procederu przerzucania ludzi z „punktów zapalnych” na świecie do litewskiej granicy. Opłata za tę usługę to ponoć 5 tysięcy dolarów za osobę. Litewski eurodeputowany Petras Auštrevicius oskarżył reżim w Mińsku o uprawianie handlu żywym towarem. 

Reakcja Unii Europejskiej na działania Białorusi

W ubiegłym tygodniu na Litwie gościł przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel. Według niego powody do niepokoju ma nie tylko Wilno, ale i Bruksela. Na ten tydzień zaplanowane jest spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich UE. Jeden z unijnych urzędników przypomniał, że oficjalnie „UE jest przeciwna płotom” i dlatego jest mało prawdopodobne, aby Bruksela publicznie poparła inwestycję Litwy. Z drugiej zaś strony Unia wysłała już personel Frontexu dla wzmocnienia miejscowych służb. Agencja znana jest ze swoich owianą złą sławą działań na innych granicach zewnętrznych UE (liczne oskarżenia o tzw. pushback’i oraz łamanie praw osób starających się o azyl).

Wspieraj dziennikarstwo pokoju. Wspieraj Salam Lab >>

Białoruski dyktator nie odpiera zarzutów. Wielokrotnie jasno informował, że białoruskie władze nie będą już pilnowały swoich granic. „Jeśli niektórzy myślą, że zamkniemy granice z Polską, Litwą, Łotwą i Ukrainą i staniemy się obozem dla ludzi uciekających z Afganistanu, Iranu, Iraku, Syrii, Libii i Tunezji, to się mylą” – powiedział. “Nie będziemy nikogo trzymać, oni przyjeżdżają nie do nas, ale do oświeconej, ciepłej i przytulnej Europy” dodał kpiąco. 

“To my zatrzymywaliśmy narkotyki i migrantów na naszej zachodniej granicy. A teraz to wy sami będziecie jeść narkotyki i wyłapywać ludzi. Mówię uczciwie, że nie będziemy już więcej zatrzymywać na granicy tych, nad którymi wy – Zachód – znęcacie się w Afganistanie, Iranie, Iraku.” – wskazał. 

Co zmienia przybycie migrantów z Białorusi na Litwie?

Z dala od wielkiej polityki, kwestia uchodźców i migrantów dotyka zwykłych ludzi, którzy na co dzień mierzą się z tym wyzwaniem i naocznie obserwują zmianę sytuacji. 

„Byliśmy przyzwyczajeni do szmuglowania papierosów z Białorusi. To wszystko jest dla nas nowe” – powiedział Povilas Vitkus, pogranicznik. Braki w personelu sprawiają, że praca funkcjonariuszy w dużej mierze polega na informacjach od mieszkańców przygranicznych terenów, którzy zgłaszają nieudokumentowane przekroczenia.

„Jeżeli ludzie nadal będą przybywać w takiej liczbie, w setkach dziennie, na pewno zrobi się poważnie – znalezienie odpowiedniego zakwaterowania, zapewnienie potrzeb humanitarnych i odpowiednich usług dla tych ludzi będzie trudne” – powiedziała Reutersowi Egle Samuchovaite z Litewskiego Czerwonego Krzyża.

Przeczytaj o śpiączce, na którą zapadają dzieci uchodźcy i jej powodach >>

W wiosce Kalviai grupy migrantów przechodzące przez pola lub ulice stały się w tym tygodniu codziennym widokiem. „Dawałem im wodę, gdy przechodzili”, powiedział 54-letni mieszkaniec wioski Valentinas Margevicius. „Muszą być naprawdę zahartowani, jeśli postanowili rzucić wszystko i udać się do nieznanego kraju”.

Tekst powstał na podstawie

Andrius Sytas, Lithuania says Belarus is flying in migrants, plans border barrier 

BBC News, Lithuania plans barrier on Belarus border to stem migrant flow

Wacław Radziwinowicz, Łukaszenka uderza w Europę migrantami, a wkrótce może i narkotykami. Co na to UE?

Anna Wolska, Z powodu napływu migrantów z Białorusi Litwa stawia płot na granicy

Zdjęcie główne: Patrick Hendry za pośrednictwem Unsplash

Dane rejestrowe

Stowarzyszenie Laboratorium Działań dla Pokoju

ul. Elizy Orzeszkowej 10/17
31-065 Kraków
NIP: 6772471257
REGON: 520484716

 

Stowarzyszenie Laboratorium Działań dla Pokoju jest wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych  prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa.

 

Numer w ewidencji stowarzyszeń zwykłych: 191.

Data wpisu do ewidencji: 17.11.2021 r.

Adres korespondencyjny

Stowarzyszenie Laboratorium Działań dla Pokoju

ul. Elizy Orzeszkowej 10/17
31-065 Kraków
kontakt@salamlab.pl

Numer konta bankowego

57 1140 2004 0000 3102 8192 3774 (mBank)

IBAN: PL57 1140 2004 0000 3102 8192 3774

SWIFT/BIC: BREXPLPWMBK

Salam Lab ◆ Laboratorium Pokoju. Wszelkie prawa zastrzeżone.