Pracowite wakacje, czyli minione trzy miesiące w Salam Lab
Nad czym pracowałyśmy w lipcu, sierpniu i wrześniu? Działo się naprawdę wiele: działałyśmy na Slot Art Festiwal, Zamku Królewskim na Wawelu, brałyśmy udział w rozmaitych spotkaniach i konferencjach. Były nowe wyzwania i powroty: przeczytajcie!
Redakcja, czyli wracamy na Spotify
W okresie wakacyjnym po długiej przerwie powróciłyśmy na serwis Spotify! Bardzo zależało nam na tym, by nasze wcześniejsze rozmowy lajw, przeprowadzone na Instagramie, były również dostępne w tym serwisie w formie podcastowej. Dzięki temu będziecie mogli i mogły słuchać ich w lepszej jakości. A warto, bo wiele z nich jest wciąż aktualnych.
Co znajdziecie na naszym profilu na Spotify?
Po pierwsze, rozmowę Eweliny Kaczmarczyk z Huseyinem Celikiem o ramadanie i ramadanowych tradycjach. Po drugie, spotkanie Katarzyny Makarowicz z Bartoszem Rumieńczykiem – wówczas aktywistą Grupy Granica, dziś dziennikarzem piszącym m.in. o migracjach oraz pracownikiem organizacji pozarządowych, dotyczącą sytuacji na granicy polsko-białoruskiej. Po trzecie, dyskusję o neokolonializmie. Marta Burza rozmawia z naszymi edukatorkami: Moniką Zielińską i Blanką Błaszczak-Rozenbaum. W tym odcinku dowiecie się też co nieco o ich pracy edukacyjnej.
Ponadto, w minionych miesiącach zorganizowałyśmy dwie rozmowy na żywo na naszym Instagramie oraz opublikowałyśmy jeden odcinek podcastu. W lipcu członkini naszego stowarzyszenia Katarzyna Makarowicz rozmawiała o migracji z Anną Mikulską – dziennikarką i badaczką piszącą m.in. o uchodźstwie i prawach człowieka. Rozmowa była reakcją na napięcia wokół tematu granicy polsko-niemieckiej oraz antymigracyjne marsze, które odbyły się w lipcu w wielu miastach Polski. Ania opowiadała o tym, w jaki sposób mówić o migracji odpowiedzialnie i bez uprzedzeń, wspominając swoje doświadczenie z pracy reporterskiej nad tematem tzw. no-go zones. Podkreślała, że jako społeczeństwo musimy przemyśleć, w jaki sposób mówimy i będziemy mówić w przyszłości o migracjach.
W sierpniu redaktorka naczelna Ewelina Kaczmarczyk rozmawiała z prof. Moniką Bobako o sytuacji w Strefie Gazy oraz związanymi z nią nastrojami zarówno islamofobicznymi, jak i antysemickimi. Prof. Bobako wskazywała, dlaczego w Europie tak trudno dostrzec odpowiedzialność Izraela za zbrodnie na Palestyńczykach i Palestynkach. Jak to możliwe, że nie wyciągnęliśmy lekcji z Zagłady? Wszystkie nasze rozmowy znajdziecie na profilu Salam Lab na Spotify. Zapraszamy do słuchania i subskrybowania!
We wrześniu natomiast Marta Burza spotkała się z Aleksandrą Czyrko z Polskiej Akcji Humanitarnej, by porozmawiać o pomocy humanitarnej w Sudanie Południowym. Jakie są największe wyzwania w docieraniu do najbardziej potrzebujących? Jak polityka i bezpieczeństwo wpływają na codzienność organizacji humanitarnych? Aleksandra jest koordynatorką projektów pomocowych w Sudanie Południowym i podzieliła się spostrzeżeniami zaczerpniętymi prosto z pracy w terenie. Lajw już jest dostępny na naszym Instagramie, a niedługo pojawi się również w formie podcastu.
O czym pisałyśmy?
W trzecim kwartale roku informowałyśmy o głodzie w Strefie Gazy, obalałyśmy mity dotyczące migracji, opisywałyśmy sytuację na granicy polsko-niemieckiej, apelowałyśmy również o reagowanie na mowę nienawiści i ksenofobiczne gesty coraz częściej pojawiające się nie tylko w internecie, ale i na polskich ulicach. Recenzowałyśmy również książki, polecając lekturę opowiadającej o wojnie w Jemenie „Co zostawiliście za sobą” Buszry al-Maktari czy „Bachmutu” Myrosława Łajuka. Nie zabrakło też pozytywnych newsów: o uchodźczyni z Syrii, która została pilotką, o tym, że Afrykańczycy domagają się korekty mapy świata, o sekrecie długowieczności Japończyków… i wielu innych.
Jeśli przegapiliście któryś z nich, a bliskie są wam pozytywne treści, które niestety – bardzo rzadko są dobrze widoczne w social mediach z uwagi na brak sensacyjności, koniecznie zapiszcie się do naszej Pokojowej Prasówki. Co dwa tygodnie, w niedzielę, dostaniecie w niej starannie wyselekcjonowane, pozytywne informacje z całego świata. Zapisać możecie się tutaj.
W terenie
Jak przystało na wakacje, nie zabrakło wyjazdów: w lipcu miałyśmy okazję rozmawiać z Wami o migracji na Slot Art Festiwal! W tym roku redakcję reprezentowała nasza redaktorka naczelna, Ewelina Kaczmarczyk. Na stoisku Salam Lab rozwiązywaliście quiz o migracji (zarówno w wersji dla najmłodszych, jak i dla dzieci), a do wygrania były książki, które recenzowałyśmy na naszej stronie www. Dziękujemy za spotkania i ważne, inspirujące, dające siłę do działania rozmowy!
Z kolei we wrześniu matronowałyśmy festiwalowi Her Docs, poświęconemu kinu feministycznemu. Nasza redakcja szczególnie poleca Waszej uwadze film „Azza”, opowiadający o Saudyjce, która pomimo przeciwności losu walczy o swoją niezależność. Jeśli nie mieliście okazji wziąć udziału w festiwalu, film można obejrzeć w serwisie Moje eKino. Zachęcamy!
W tym okresie uzupełniałyśmy również wnioski grantowe, zgłaszając chęć realizacji nowych projektów dziennikarskich. Nieustannie dziękujemy, że jesteście z nami i śledzicie nasze działania medialne! Jeśli chcecie, byśmy mogły pisać dla Was więcej i częściej, zachęcamy Was do wsparcia Salam Lab w serwisie Patronite. Każda wpłata ma znaczenie, bo nasze działania dziennikarskie finansujemy tylko dzięki Patronom, Matronkom i Darczyńcom. Za każde wsparcie: raz jeszcze wielkie dzięki!
Nie ma wakacji od edukacji, czyli co nowego w Dziale Edu
W tym roku już po raz trzeci byłyśmy obecne na Slot Art Festival. SAF to jeden z największych festiwali kulturalno-artystycznych w Polsce, który odbywa się na terenie jednego z największych w Europie kompleksów pałacowo-klasztornych w Lubiążu koło Wrocławia. Podczas festiwalu można nas było spotkać w Strefie Inicjatyw Społecznych – miejscu spotkania organizacji pozarządowych z uczestniczkami i uczestnikami festiwalu oraz na warsztatach. Nasze stoisko współtworzące SIS, prowadzone przez Ewelinę Kaczmarczyk – naszą redaktorkę naczelną oraz Marię Gutowską – naszą edukatorkę, było przestrzenią do rozmowy o migracjach i międzykulturowości, o różnorodności perspektyw, stereotypach i potrzebie dialogu.
Odwiedzający nas festiwalowicze i festiwalowiczki miały okazję zastanowić się, czym jest dla nich pokój i podzielić się swoją refleksją na wspólnej tablicy, a także sprawdzić swoją wiedzę w quizie o migracjach i mniejszościach narodowych i etnicznych w Polsce. Quizy – w wersji łatwiejszej, przeznaczonej dla młodszych uczestniczek i uczestników oraz trudniejszej – dla osób dorosłych, cieszyły się bardzo dużą popularnością. Oprócz dobrej zabawy, były również okazją do poruszających rozmów o naszych wyobrażeniach o zjawisku migracji, źródłach informacji, z jakich korzystamy oraz o tym, jaką barierą w procesie integracji i dialogu są zjawiska dezinformacji i pogłębiającej się polaryzacji w społeczeństwie.
Oprócz stoiska w Strefie Inicjatyw Społecznych nasze edukatorki: Monika Zielińska i Patrycja Wierzbicka, prowadziły warsztaty „Porozmawiajmy o neokolonializmie”. Podczas cyklu czterech spotkań, wspólnie z uczestnikami i uczestniczkami rozmawiałyśmy o tym, czym jest neokolonializm, jak przejawia się we współczesnym świecie oraz jaki wpływ na przełamywanie neokolonialnych narracji i relacji ma każdy i każda z nas.
Warsztaty o etycznym podróżowaniu na Wawelu
We współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki zrealizowałyśmy wakacyjny cykl trzech warsztatów rodzinnych pt. „Odpowiedzialna podróż. Podróż ku odpowiedzialności”, które towarzyszyły wystawom czasowym prezentowanym na Wawelu: Jacek Malczewski w Anatolii – archeologiczna ekspedycja Karola Lanckorońskiego do Pamfilii i Pizydii oraz Wawel na dawnej pocztówce.
Podczas warsztatów dyskutowaliśmy o tym, w jaki sposób zmieniło się podróżowanie na przestrzeni wieków, jak opowiadano o swoich podróżach kiedyś, a jak mówimy o nich dzisiaj, jakie są formy podróżowania i jaki mają one wpływ na tworzenie wyobrażeń o dalekich miejscach oraz innych kulturach. Ponadto zastanawialiśmy się, jak turystyka wpływa na nasz obraz świata oraz jak podróżować odpowiedzialnie, z szacunkiem do odwiedzanych miejsc i spotykanych w podróży ludzi.
Warsztaty z harcerzami
W sierpniu miałyśmy przyjemność uczestniczyć w Dniu NGO podczas Wędrowniczej Watry. Wędrownicza Watra to wydarzenie harcerskie dla osób w wieku 15-21 lat, zwanych wędrownikami, organizowane przez Związek Harcerstwa Polskiego (ZHP). W 2025 roku wydarzeniu towarzyszyło hasło „W centrum zmian”. W ramach Watry nasza edukatorka Sylwia Jankowska poprowadziła warsztaty pt. „Porozmawiajmy o neokolonializmie. Dla kogo Bliski Wschód jest bliski?”. Spotkanie było zaproszeniem do wspólnej dekonstrukcji geograficznego podziału świata oraz refleksji nad przyczynami globalnych nierówności. Podczas warsztatów porozmawialiśmy o współczesnych formach neokolonializmu na przykładzie globalnych zależności pomiędzy krajami.
Warsztaty z języka inkluzywnego
Nasze wakacyjne działania warsztatowe zakończyliśmy warsztatami z języka inkluzywnego. Monika Zielińska poprowadziła je dla młodych redaktorów i redaktorek, tworzących treści do magazynu „Młody Kraków Czytajże”. Warsztaty miały na celu zwiększenie wiedzy dotyczącej pojęcia języka inkluzywnego i jego funkcji. Ponadto spotkanie służyło zwiększeniu świadomości roli, jaką język odgrywa w kształtowaniu obrazu świata, wzmocnieniu wrażliwości językowej oraz zwiększeniu kompetencji radzenia sobie z hejtem nakierowanym na język i publikowane treści. Podczas warsztatów skupiliśmy się na języku wrażliwym na pochodzenie i etniczność, wrażliwym na narracje o świecie oraz języku, który wykorzystujemy do mówienia o migracjach.
Salam Lab na wydarzeniach lokalnych i o charakterze edukacyjnym
Mimo przerwy w działaniu szkół okres wakacyjny minął nam bardzo aktywnie: udało nam się zrealizować sporo ciekawych warsztatów. Z kolei we wrześniu kalendarz był wypełniony po brzegi rozmaitymi wydarzeniami edukacyjnymi.
6 września monika Toporek i Basia Daniek reprezentowały Sala Lab podczas wydarzenia „Wielokulturowo na Wesołej – poznajmy się lepiej!”. Wydarzenie organizowane było w ramach miejskiego programu „Otwarty Kraków”, którego celem jest wspieranie dialogu, otwartości i wzajemnego szacunku między mieszkańcami i mieszkankami Krakowa pochodzącymi z różnych krajów, regionów czy kultur. Piknik, który odbył się na zielonych terenach dzielnicy Wesołej w Krakowie miał charakter edukacyjny, kulturalny i integracyjny. Podczas wydarzenia odbywały się warsztaty, koncerty i spotkania z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz wielokulturowości.
Salam Lab podczas pikniku miał swoje stoisko, gdzie można było ułożyć wielkoformatowe puzzle „Kulturowa mapa Polski” oraz porozmawiać z Basią i Moniką o międzykulturowości, dialogu i naszych codziennych działaniach.
Wydarzenie zwieńczyła uroczysta gala wręczenia tytułów „Krakowskiego Ambasadora Wielokulturowości” – wyróżnienia dla osób i organizacji, które szczególnie zasłużyły się dla dialogu i integracji w Krakowie. Jako organizacja, który w ubiegłym roku otrzymała tytuł Ambasadora Wielokulturowości, z radością uczestniczyłyśmy w kolejnej edycji wręczenia nagród.
18 września Nina Wójtowicz wzięła udział w konferencji organizowanej przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Fundację International Rescue Committee Polska w Warszawie: Integracja edukacyjna w polskiej szkole. Sukcesy i wyzwania. Podczas konferencji przedstawiane były konkretne liczby i trendy dotyczące uczniów cudzoziemskich w polskich szkołach. Omówiono skutki kluczowych rozwiązań prawnych wobec dzieci uchodźczych, takich jak wprowadzenie obowiązku szkolnego i powiązanie świadczeń rodzinnych z edukacją. Była to również okazja do spojrzenia z perspektywy systemowej na dalsze działania i decyzje niezbędne do skutecznego wspierania szkół w integracji edukacyjnej.
26 września Monika Zielińska uczestniczyła w Targach Wolontariatu i projektów organizacji pozarządowych – Młodzi w działaniu. Wydarzenie organizowane przez Wydział Polityki Społecznej, Równości i Zdrowia we współpracy z Pełnomocnikiem Prezydenta Miasta Krakowa ds. Organizacji Pozarządowych odbyło się po raz pierwszy i dedykowane było krakowskim szkołom. Podczas Targów Salam Lab miał swoje stoisko, na którym Monika Zielińska opowiadała uczniom, uczennicom, a także nauczycielkom i nauczycielom o naszych działaniach, projektach, inicjatywach, w jakie młodzież może się zaangażować w ramach pracy wolontariackiej.
Wydarzenie było niezwykłą okazją do rozmowy z młodymi ludźmi, którzy chcą aktywnie włączać się w budowanie społeczności szkolnej, w której empatia, szacunek i otwartość są budulcem wspólnoty i integracji.
Konferencje, szkolenia i webinary
Ostatnie trzy miesiące były dla nas czasem budowania relacji z biznesem. 20 sierpnia zorganizowałyśmy webinar „Siła różnorodności zespołów i budowanie kultury dialogu w organizacji”. Podczas spotkania Członkini Zarządu Salam Lab, Nina Wójtowicz – pedagożka i specjalistka ds. różnorodności oraz Kierowniczka Działu Edukacji Salam Lab, Monika Zielińska – trenerka i edukatorka antydyskryminacyjna opowiadały m.in. o tym, czym jest różnorodność i jak wpływa na działanie zespołu. Była to okazja do dyskusji o zapobieganiu dyskryminacji i nieuświadomionym uprzedzeniom oraz budowaniu kultury dialogu i wzajemnego szacunku. Pierwszy z serii naszych webinarów, które dedykowałyśmy pracownikom i pracowniczkom działów HR cieszył się ogromnym zainteresowaniem. Zapisało się na niego aż 100 osób! Zachęcone sukcesem zapraszamy Was na kolejny webinar już w październiku. Tematykę zdradzimy niebawem.
Wraz z początkiem września rozpoczęłyśmy sezon konferencji. 8 i 9 września Monika Toporek i Barbara Daniek reprezentowały Salam Lab podczas Targów CSR i ESG w ramach konferencji „CSR i ESG – od ludzi dla ludzi”, organizowanej przez Fundację Pro NGO. Dziękujemy wszystkim za inspirujące rozmowy, odwiedziny naszego stoiska i ciepłe przyjęcie naszych działań i oferty. Konferencja była przestrzenią, w której osoby związane z biznesem, instytucjami publicznymi i NGO mogły się spotkać, poznać i wymienić doświadczeniami. Dzięki niej wzmocniło się nasze przekonanie, że razem możemy zrobić coś dobrego.
26 września wzięłyśmy udział w spotkaniu „Ławka Dialogu Międzykulturowego” organizowanym przez Miasto Kraków w ramach programu Otwarty Kraków. To wyjątkowa przestrzeń, w której mieszkanki i mieszkańcy Krakowa – zarówno z Polski, jak i z różnych zakątków świata – mogą dzielić się swoimi doświadczeniami, potrzebami i pomysłami na to, jak budować miasto otwarte, gościnne i różnorodne. Obecność Niny Wójtowicz w roli słuchaczki była okazją do wsłuchania się w głosy społeczności migranckich i przedstawicieli organizacji pozarządowych działających na rzecz integracji. Dzięki temu mogłyśmy jeszcze lepiej zrozumieć wyzwania, z jakimi mierzą się cudzoziemcy i cudzoziemki w Krakowie i poszukać inspiracji do wspólnych działań na rzecz dialogu, solidarności i wzajemnego szacunku. Wierzymy, że takie inicjatywy – oparte na otwartości i partnerskiej rozmowie – realnie przyczyniają się do budowania miasta, w którym każdy czuje się u siebie.
Z kolei pod koniec września Członkini Zarządu Monika Toporek oraz Barbara Daniek wzięły udział w weekendowym szkoleniu pt. „JAKOŚĆ w NGO – rozwój kompetencji w zakresie usług społecznych” organizowanym przez Ośrodek Wsparcia Organizacji Pozarządowych, podczas którego pogłębiały swoją wiedzę na temat zarządzania i świadczenia usług społecznych.
Redagowała Ewelina Kaczmarczyk.
